Doe joe sink so?

SteenkolenengelsPraten met een zwaar accent wordt niet serieus genomen. Tot die conclusie kwamen Nijmeegse onderzoekers. Hoe sterker de moedertaal doorklinkt in het Engels van docenten, hoe minder competent studenten die docent vinden. Dat staat los van de inhoud van wat ze vertellen.

Steenkolenengels, de student die er niet van gruwelt moet nog geboren worden. Onderzoekers van het Nijmeegse Centre for Language Studies lieten 274 Duitse en ongeveer evenzoveel Nederlandse studenten naar geluidsfragmenten luisteren uit een Engelstalig college marketing.

Het Engels van de docent was daarbij op verschillende manieren ingesproken: native, met een licht of middelzwaar Nederlands accent, of met een licht of middelzwaar Duits accent.
Studenten bleken de docenten minder competent en sympathiek te vinden, naarmate hun accent zwaarder werd. Het maakte daarbij niet uit of de studenten en accenten Nederlands of Duits waren.

Niet serieus te nemen

Wat de docent inhoudelijk zei, deed er niet toe, beklemtonen de onderzoekende universitair docenten Berna Hendriks en Frank van Meurs. Van Meurs: “Het fragment was steeds exact hetzelfde, het had dus precies dezelfde inhoud, ongeacht de zwaarte van het accent.”
“Studenten komen gewoon in een niet-serieus-te-nemen-modus als ze een sterker accent horen. Ze vinden het lachwekkend en gênant. Hebben te maken met  plaatsvervangende schaamte.”

Een heel natuurlijke reactie overigens, voegt Hendriks toe. “Waarom is native English dan eigenlijk de norm op Nederlandse universiteiten?”, vraagt Hendriks zich af. “Het is ook een mythe dat alle native speakers goed verstaanbaar zijn.”
Hendriks en Van Meurs vinden niet dat docenten nu massaal op cursus moeten om het accent in hun Engels af te leren. Integendeel. De kosten wegen niet op tegen de baten, geven ze aan, omdat taalbeheersing nu eenmaal lastiger te verbeteren is naarmate je ouder wordt. Van Meurs: “Die tijd kun je veel beter aan iets anders besteden, zoals je vakinhoud. Al is het wel zinvol als docenten leren om de ergste kantjes van hun uitspraak af te vijlen.”

Vooroordelen

Wat wél helpt is als studenten zich beter bewust worden van hun vooroordelen, vinden de onderzoekers. Hendriks: “Ze moeten een beetje opgevoed worden. Als je een zwaar accent hoort moet je de reflex onderdrukken om te denken dat de docent vast minder goed is.” Ze verwijst naar een poster die op haar werkkamer hing: ‘We zijn hier niet in Oxford’.